گزارشها حاکی از آن است که دولت آمریکا در حال بررسی دریافت سهم مالکیت در شرکت OpenAI است؛ اقدامی که میتواند بخشی از سود رشد صنعت هوش مصنوعی را مستقیماً به شهروندان منتقل کند.
اگرچه ترامپ نام شرکت خاصی را مطرح نکرد، اما گزارش CNBC نشان میدهد دولت آمریکا احتمالاً در حال بررسی دریافت سهم مالکیت در شرکت OpenAI است.
صندوق ثروت عمومی با درآمد هوش مصنوعی
طبق این گزارش، بخشی از سهام احتمالی دولت میتواند برای ایجاد Public Wealth Fund یا «صندوق ثروت عمومی» مورد استفاده قرار گیرد؛ طرحی که OpenAI پیشتر پیشنهاد داده بود.
در این مدل، سود حاصل از این صندوق میتواند مستقیماً میان شهروندان توزیع شود تا افراد بیشتری بتوانند از رشد اقتصادی ناشی از هوش مصنوعی بهرهمند شوند، صرفنظر از میزان ثروت یا دسترسی اولیه آنها به سرمایه.
مردم بهعنوان شریک شرکتهای AI
به گزارش بلومبرگ، زمانی که خبرنگاران در هواپیمای Air Force One درباره این ایده از ترامپ پرسیدند، او گفت در حال گفتوگو با مدیران شرکتهای هوش مصنوعی درباره «مدلهایی است که در آن مردم آمریکا عملاً شریک این شرکتها شوند».
گزارشها همچنین نشان میدهد سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، از اوایل سال ۲۰۲۵ درباره امکان سهامداری دولت در شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی با مقامات دولتی گفتوگو کرده است.
سابقه ورود دولت به مالکیت شرکتها
این ایده با رویکردهای قبلی دولت نیز همخوانی دارد. برای نمونه، دولت آمریکا سال گذشته ۱۰ درصد از سهام شرکت اینتل را در قالب یک مداخله صنعتی در اختیار گرفت.
در همین حال، برخی سیاستگذاران نیز پیشنهادهای متفاوتی برای تقسیم منافع اقتصادی هوش مصنوعی مطرح کردهاند.
پیشنهاد مالیات سهامی برای شرکتهای AI
در طرحی دیگر، سناتور برنی سندرز پیشنهاد داده شرکتهایی مانند OpenAI، Anthropic و xAI مالیاتی ۵۰ درصدی به شکل سهام پرداخت کنند. به گفته او، چنین اقدامی میتواند به مردم نقش مستقیمی در تعیین آینده این فناوری بدهد و تضمین کند که ثروت عظیم احتمالی حاصل از هوش مصنوعی به بهبود زندگی عموم جامعه کمک کند.
با این حال، برخی منتقدان نسبت به پیامدهای چنین طرحهایی هشدار دادهاند. دیوید ساکس، سرمایهگذار فناوری، گفته چنین سیاستهایی ممکن است به ادغام بیش از حد دولت و شرکتهای بزرگ فناوری منجر شود.
تحلیل سی بوم
بحث سهامداری دولت در شرکتهای هوش مصنوعی نشان میدهد که ارزش اقتصادی AI به سطحی رسیده که دولتها نیز به دنبال سهم مستقیم از آن هستند. اگر چنین مدلی اجرا شود، میتواند شکل تازهای از اقتصاد فناوری ایجاد کند؛ مدلی که در آن رشد شرکتهای AI بهطور مستقیم با منافع عمومی گره میخورد. با این حال، این رویکرد پرسشهای مهمی درباره استقلال شرکتهای فناوری و نقش دولت در اقتصاد دیجیتال مطرح میکند.






