محققان دانشگاه علم و فناوری نروژ و دانشگاه توکیو موفق شدند با ترکیب شن بیابان و افزودنیهای گیاهی، نوعی بتن آزمایشی بسازند که میتواند وابستگی صنعت ساختمان به ماسه رودخانهای را کاهش دهد.
در این پژوهش، محققان نوعی ماده ساختمانی نوآورانه با عنوان «بتن شن بیابان با افزودنیهای گیاهی» توسعه دادهاند. این ماده با ترکیب شن بسیار ریز بیابان، افزودنیهای مبتنی بر گیاه و ذرات ریز چوب، و سپس اعمال حرارت و فشار کنترلشده تولید میشود. نتیجه، مادهای متراکم و مستحکم است که میتواند جایگزین بخشی از ماسه مورد استفاده در بتن شود، بدون آنکه به فرایندهای سنتیِ پرکربن وابسته باشد.
چرا این نوآوری مهم است؟
بتن پرمصرفترین مصالح ساختمانی جهان است و سالانه بیش از ۴ میلیارد تن سیمان برای تولید آن مصرف میشود؛ فرآیندی که حدود ۸ درصد از کل انتشار جهانی دیاکسیدکربن را به خود اختصاص میدهد. از سوی دیگر، استخراج ماسه رودخانهای و سنگ خردشده، به تخریب اکوسیستمها و فرسایش بستر رودخانهها منجر شده و منابع آن نیز رو به کاهش است.
شن بیابان اگرچه فراوان است، اما تا امروز به دلیل ویژگیهای فیزیکی نامناسب، بتن حاصل از آن استحکام کافی نداشت. روش جدید، با استفاده از مواد ارگانیک و تنظیم دقیق دما، فشار، زمان پرس و نسبت اختلاط، این مشکل را تا حد زیادی برطرف کرده است.
محدودیتها و مسیر پیشرو
مطالعات آزمایشگاهی نشان میدهد بتن حاوی شن بیابان در برابر چرخههای یخزدگی و ذوب عملکردی وابسته به ترکیب و شرایط محیطی دارد و هنوز برای همه کاربردهای ساختمانی استانداردسازی نشده است. با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این فناوری میتواند در آینده، بهویژه در کشورهای دارای بیابانهای وسیع، نقش مهمی در کاهش مصرف منابع طبیعی و انتشار کربن ایفا کند.
جمعبندی:
ورود شن بیابان به دنیای بتن، اگر به مرحله صنعتی برسد، میتواند یکی از مهمترین گامها در مسیر ساختوساز پایدار باشد؛ مسیری که هم به حفظ محیطزیست کمک میکند و هم فشار بر منابع رو به زوال ماسه طبیعی را کاهش میدهد.
