اندرو یانگ، کارآفرین و نامزد پیشین انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، معتقد است موج بعدی استارتاپها باید به جای استخراج سود از کاربران، بر کاهش هزینههای اساسی زندگی تمرکز کند؛ مدلی که با گسترش هوش مصنوعی و فشار بر بازار کار میتواند به یک فرصت اقتصادی بزرگ تبدیل شود.
او میگوید الهام این ایده را از مارک کوبان و استارتاپ دارویی او یعنی Cost Plus Drugs گرفته است؛ شرکتی که داروها را تقریباً با قیمت تمامشده به مشتریان عرضه میکند. به گفته یانگ، اگر چنین مدلی در حوزههای مختلف گسترش یابد، میتواند فشار اقتصادی بر مردم را کاهش دهد.
یانگ فهرستی از حوزههایی را مطرح میکند که بیشترین سهم از هزینههای روزمره مردم را تشکیل میدهند: مسکن، آموزش، غذا، سوخت، حملونقل، رسانه و خدمات ارتباطی. او تصمیم گرفت نخستین تجربه خود را در بخش ارتباطات امتحان کند.
در همین راستا، او در سپتامبر گذشته استارتاپی به نام Noble Mobile راهاندازی کرد؛ یک اپراتور مجازی تلفن همراه که خدمات موبایل را با قیمتی بسیار پایینتر از اپراتورهای سنتی ارائه میدهد و حتی در صورت مصرف کمتر داده، بخشی از هزینه را به کاربران بازمیگرداند.
به اعتقاد یانگ، گسترش هوش مصنوعی ممکن است در سالهای آینده باعث فشرده شدن دستمزدها و جابهجایی گسترده نیروی کار شود. در چنین شرایطی، کسبوکارهایی که بتوانند هزینههای اساسی زندگی را کاهش دهند، به یک فرصت اقتصادی مهم تبدیل خواهند شد.
او میگوید شرکتهایی مانند Cost Plus Drugs، استارتاپ ارتباطی Noble Mobile، تولیدکنندگان گوشیهای ساده مانند Light Phone و فروشگاه آنلاین مواد غذایی Misfits Market نمونههایی اولیه از یک دسته جدید از کسبوکارها هستند؛ استارتاپهایی که ارزش پیشنهادی آنها در واقع حاشیه سودی است که به مشتری بازمیگردانند.
یانگ پیشتر در کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۰ خود از ایده درآمد پایه همگانی (UBI) دفاع کرده بود؛ طرحی که هدف آن توزیع بخشی از ثروت تولیدشده در اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی میان شهروندان است. او همچنان از این ایده حمایت میکند، اما نسبت به این که دولتها واقعاً چنین توزیعی را اجرا کنند چندان مطمئن نیست.
به گفته او، ممکن است بازار بهجای سیاستگذاری دولتی این نقش را بر عهده بگیرد؛ یعنی شرکتهایی شکل بگیرند که مستقیماً بخشی از ارزش اقتصادی ایجادشده را به مصرفکنندگان بازگردانند.
استارتاپ Noble Mobile نمونهای از همین رویکرد است. یانگ میگوید این شرکت از زمان راهاندازی به هزاران مشتری دست یافته و اکنون میلیونها دلار درآمد دارد. مدل کسبوکار آن نیز بر سودآوری در سطح هر مشتری است، اما بخشی از سود میان کاربران توزیع میشود تا وفاداری آنها افزایش یابد.
او همچنین اشاره میکند که صرفهجوییهای کوچک میتوانند در بلندمدت تأثیر بزرگی داشته باشند. برای مثال اگر یک خانوار ماهانه ۵۰ دلار صرفهجویی کند و این مبلغ را سرمایهگذاری کند، پس از ۴۰ سال میتواند به حدود ۲۴ هزار دلار برسد.
با این حال، جذب سرمایه برای چنین استارتاپهایی آسان نیست. در حال حاضر بخش بزرگی از سرمایهگذاریهای فناوری به سمت شرکتهای هوش مصنوعی هدایت میشود و استارتاپهای مصرفی با حاشیه سود پایین معمولاً برای سرمایهگذاران جذابیت کمتری دارند.
یانگ حتی میگوید یکی از سرمایهگذاران به او گفته اگر بتواند Noble Mobile را به یک شرکت هوش مصنوعی تبدیل کند، حاضر به سرمایهگذاری خواهد بود.
با این حال او معتقد است تمرکز بیش از حد ثروت در دست تعداد محدودی از شرکتها و افراد برای اقتصاد سالم نیست و در نهایت حتی شرکتهای بزرگ نیز به اقتصادی نیاز دارند که در آن مصرفکنندگان قدرت خرید کافی داشته باشند.
