پژوهشگران برای نخستین بار یک مولکول آلی طراحی کردهاند که میتواند مانند یک «کلید دوکاره» عمل کند: در یک حالت نور منتشر کرده و صفحهنمایشهای OLED را تغذیه کند و در حالت دیگر نور را جذب کرده و برای تصویربرداری عمقی بافتهای بدن به کار رود. این پیشرفت، پلی میان فناوریهای نمایشگر و پزشکی دقیق ایجاد میکند.
به گزارش پیچینو به نقل از اینترستینگانجینیرینگ، این مولکول نوآورانه ساختاری انعطافپذیر دارد که با تحریک، بین حالت تابش نور و جذب نور جابهجا میشود. در کاربرد اول، عملکردی مشابه فسفرهای OLED دارد و در کاربرد دوم، نقش یک ماده کنتراست زیستی برای تصویربرداری در اعماق بافت را بازی میکند.
از نمایشگرها تا اتاق جراحی
یکسان بودن ساختار پایه این مولکول برای دو حوزه متفاوت، میتواند خط تولید مواد گرانقیمت را سادهتر و مقیاسپذیرتر کند. به این معنا که یک فرمول شیمیایی میتواند هم در صنایع سرگرمی و فناوری مصرفی و هم در حوزه پزشکی پیشرفته کاربرد داشته باشد.
چالشهای فعلی و مسیر آینده
گرچه نتایج آزمایشگاهی امیدوارکنندهاند، اما برای استفاده بالینی نیاز به آزمونهای ایمنی زیستی گسترده و تنظیم دقیق طول موجها متناسب با استانداردهای پزشکی وجود دارد. در بخش OLED نیز باید دوام و پایداری نوری ماده در شرایط مصرف واقعی بررسی شود.
پیامدها برای ایران
کشور میتواند با همکاری دانشگاهها و مراکز نانوفناوری، روی توسعه مواد آلی چندمنظوره سرمایهگذاری کند. این مسیر میتواند علاوه بر ارتقای صنعت بومی نمایشگر، راه را برای محصولات تصویربرداری کمهزینه در حوزه سلامت باز کند. همکاری میان صنایع الکترونیک و تجهیزات پزشکی نیز مزیت راهبردی خواهد بود.
«یک مولکول، دو کارکرد، و آیندهای که در آن مرز میان فناوری مصرفی و فناوری پزشکی محو میشود.» — از تیم پژوهشگر پروژه
اگر یک نوع ماده بتواند هم گوشی شما را روشن کند و هم جان یک بیمار را نجات دهد، به نظرت کدام صنعت باید اولویت استفاده را داشته باشد؟
