تنش تازه میان بروکسل و واشنگتن بر سر آینده هوش مصنوعی و شبکههای اجتماعی
اروپا باوجود فشار آمریکا، پرونده ضدانحصار متا را از مسیر واتساپ کلید زد
کمیسیون اروپا با نادیده گرفتن هشدارهای واشنگتن، تحقیقات جدیدی را درباره رفتارهای ضدرقابتی شرکت متا در بستر واتساپ آغاز کرده؛ اقدامی که میتواند اختلافات تجاری و سیاسی اتحادیه اروپا و آمریکا را وارد مرحلهای حساستر کند.
این تصمیم تنها ۱۰ روز پس از سفر مقامات تجاری آمریکا به بروکسل اتخاذ شده است؛ سفری که در جریان آن، طرف آمریکایی هشدار داده بود در صورت ادامه سختگیریهای اروپا علیه غولهای فناوری ایالات متحده، تعرفههای تنبیهی بر فولاد و آلومینیوم اتحادیه اروپا پابرجا خواهد ماند.
نگرانی اروپا از انحصار در بازار هوش مصنوعی
ترزا ریبرا، کمیسر رقابت اتحادیه اروپا، در دفاع از این اقدام گفت:
«بازارهای هوش مصنوعی در اروپا و فراتر از آن با سرعت در حال رشد هستند. ما باید اطمینان حاصل کنیم که شهروندان و کسبوکارهای اروپایی میتوانند از این انقلاب فناورانه بهره کامل ببرند و شرکتهای مسلط نتوانند از قدرت خود برای حذف رقبای نوآور سوءاستفاده کنند.»
به گفته کمیسیون اروپا، سیاست جدید متا بهگونهای طراحی شده که ارائهدهندگان مستقل خدمات هوش مصنوعی را از ارتباط مستقیم با کاربران واتساپ بازمیدارد و بهطور غیرمستقیم برتری انحصاری هوش مصنوعی متا را تقویت میکند.
تغییر قواعد بازی در واتساپ
اوایل سال جاری، متا سیستم هوش مصنوعی اختصاصی خود را به واتساپ معرفی و آن را حتی در گروههای گفتوگوی تحت مدیریت کسبوکارها ادغام کرد.
تا پیش از مهرماه، کسبوکارها میتوانستند چتباتهای هوش مصنوعی مستقل را به این گروهها اضافه کنند تا پاسخگویی به مشتریان، پشتیبانی و خدمات خودکار انجام شود.
اما با اعمال قوانین جدید، این امکان بهشدت محدود شده است؛ اقدامی که از نگاه نهادهای اروپایی، میتواند مصداق سوءاستفاده از جایگاه مسلط واتساپ باشد.
سایه قانون بازارهای دیجیتال بر روابط اروپا–آمریکا
اگرچه تحقیقات رسمی هنوز در چارچوب کامل قانون بازارهای دیجیتال اتحادیه اروپا (DMA) آغاز نشده، اما همین روند میتواند مذاکرات حساس بروکسل و واشنگتن درباره تعرفههایی تا سقف ۵۰ درصد را پیچیدهتر کند.
دولت ترامپ بارها اتحادیه اروپا را متهم کرده است که با ابزارهای مقرراتی، بهطور هدفمند شرکتهای فناوری آمریکایی را هدف قرار میدهد و جریمههای اعمالشده را نوعی «مالیات پنهان» دانسته است.
واکنش واتساپ
در واکنش به این پرونده، سخنگوی واتساپ ادعاهای کمیسیون اروپا را «بیاساس» خواند و رد کرد.
او مدعی شد:
«افزودن چتباتهای متعدد هوش مصنوعی ثالث به رابط کاربری کسبوکار واتساپ، فشار فنیای بر سامانه وارد میکند که اساساً برای پشتیبانی از آن طراحی نشده است.»
تحلیل پیچینو
پرونده واتساپ تنها یک اختلاف فنی درباره چتباتها نیست؛ بلکه بخشی از نبرد بزرگتر بر سر کنترل زیرساختهای هوش مصنوعی، داده و دسترسی به کاربران است. تصمیم کمیسیون اروپا نشان میدهد بروکسل آماده است حتی به بهای تشدید تنش تجاری با آمریکا، مقرراتگذاری سختگیرانه بر غولهای فناوری را ادامه دهد؛ مسیری که میتواند موازنه قدرت دیجیتال در جهان غرب را دگرگون کند.
