اتحادیه اروپا برای جلوگیری از انحصار داده و تضمین دسترسی برابر رقبا به اطلاعات کلیدی، اجرای جدی قانون بازارهای دیجیتال را علیه گوگل کلید زده است؛ اقدامی که مستقیماً خدمات جستجو و هوش مصنوعی «جمنای» را هدف میگیرد.
بر اساس این قانون، گوگل بهعنوان یکی از «دروازهبانان دیجیتال» موظف است دسترسی بازیگران کوچکتر را به خدمات و دادههای کلیدی خود—از جمله قابلیتهای مرتبط با هوش مصنوعی جمنای (Gemini)—امکانپذیر کند. کمیسیون اروپا، بازوی اجرایی اتحادیه، اعلام کرده در حال تدوین مجموعهای از «رویههای تعیین مشخصات» است تا نحوه اجرای دقیق این تعهدات از سوی گوگل را مشخص کند.
طبق اعلام کمیسیون، بخشی از این رویهها تعیین خواهد کرد که گوگل چگونه باید دسترسی مؤثر، یکسان و غیرتبعیضآمیز شرکتهای ثالث فعال در حوزه هوش مصنوعی را به ویژگیهایی که از طریق خدمات گوگل ارائه میشود، تضمین کند. علاوه بر این، اتحادیه اروپا بررسی میکند که آیا گوگل به موتورهای جستجوی رقیب دسترسی منصفانه و معقولی به دادههای بخش جستجوی خود میدهد یا خیر.
این بررسی همچنین شامل ارزیابی این موضوع است که آیا ارائهدهندگان چتباتهای هوش مصنوعی واجد شرایط دسترسی به دادههای جستجو هستند یا نه؛ دادههایی که نقش حیاتی در آموزش و بهبود مدلهای هوش مصنوعی ایفا میکنند.
کمیسیون اروپا تأکید کرده که تدوین این رویهها بهخودیخود به معنای آغاز تحقیقات رسمی نیست، اما قرار است ظرف شش ماه با ارائه پیشنویس اقداماتی که باید در قبال گوگل اعمال شود، به پایان برسد.
در واکنش به این تصمیم، کلر کلی، مشاور ارشد رقابت گوگل، اعلام کرد این شرکت نسبت به انگیزههای اتحادیه اروپا ابراز نگرانی میکند. او گفت:
«سیستمعامل اندروید ذاتاً باز طراحی شده و ما هماکنون بر اساس قانون بازارهای دیجیتال، دسترسی رقبا به دادههای جستجو را فراهم کردهایم. با این حال، نگرانیم که وضع مقررات بیشتر—که اغلب ناشی از شکایات رقباست و نه تمرکز بر منافع مصرفکنندگان—بتواند حریم خصوصی، امنیت و نوآوری کاربران را به خطر بیندازد.»
این تقابل، بار دیگر شکاف عمیق میان رویکرد تنظیمگری سختگیرانه اروپا و مدل کسبوکار غولهای فناوری آمریکایی را برجسته میکند؛ جایی که داده، به مهمترین میدان رقابت و قدرت در عصر هوش مصنوعی تبدیل شده است.
