به گزارش پیچینو، دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌های پژوهشی اروپا که سال‌ها منبع تولید علم بوده‌اند، اکنون به یک خط تولید منظم شرکت‌های دیپ‌تک تبدیل شده‌اند؛ خطی که ارزش آن به ۳۹۸ میلیارد دلار می‌رسد و توجه سرمایه‌گذاران جسور را به‌شکل فزاینده‌ای به خود جلب کرده است.
طبق گزارش European Spinout Report 2025 از Dealroom، در سال ۲۰۲۵:

• ۷۶ اسپین‌آوت دانشگاهی در حوزه دیپ‌تک و علوم زیستی
• به ارزش‌گذاری یک میلیارد دلار
• یا درآمد سالانه ۱۰۰ میلیون دلار
• یا هر دو معیار، دست یافته‌اند

🦄 نسل جدید یونی‌کورن‌های دانشگاهی
از جمله شاخص‌ترین نمونه‌ها می‌توان به این شرکت‌ها اشاره کرد:

• Iceye (فناوری‌های ماهواره‌ای)
• IQM (رایانش کوانتومی)
• Isar Aerospace (پرتابگرهای فضایی)
• Synthesia (ویدئوهای تولیدشده با هوش مصنوعی)
• Tekever (پهپادهای پیشرفته)

موفقیت این شرکت‌ها باعث شده سرمایه‌گذاران، اسپین‌آوت‌های دانشگاهی را نه پروژه‌های پرریسک، بلکه بازگشت‌دهنده‌های جدی سرمایه بدانند.
💰 ظهور صندوق‌های جدید؛ پول به‌دنبال علم
در دسامبر ۲۰۲۵، دو صندوق جدید برای تقویت این جریان وارد میدان شدند:
🇩🇰 PSV Hafnium (دانمارک)

• بسته‌شدن صندوق نخست با ۶۰ میلیون یورو (حدود ۷۱ میلیون دلار)
• تمرکز بر دیپ‌تک نوردیک
• ریشه‌گرفته از دانشگاه فنی دانمارک (DTU)

🇩🇪🇬🇧 U2V – University2Ventures

• دفاتر: برلین، لندن و آخن
• هدف‌گذاری سرمایه‌ای در همین ابعاد
• تمرکز ویژه بر استعدادهای بیرون‌آمده از دانشگاه‌های فنی اروپا

این صندوق‌ها در کنار بازیگران بالغی مانند Cambridge Innovation Capital و Oxford Science Enterprises، به تثبیت این مدل سرمایه‌گذاری کمک می‌کنند.
🚪 خروج‌های میلیارددلاری؛ اثبات بلوغ بازار
در سال ۲۰۲۵، دست‌کم ۶ اسپین‌آوت دانشگاهی در بریتانیا، سوئیس و آلمان خروج‌هایی بالاتر از ۱ میلیارد دلار ثبت کردند.
نمونه برجسته:

• Oxford Ionics که توسط شرکت آمریکایی IonQ خریداری شد

این معاملات نشان می‌دهد مسیر اسپین‌آوت‌ها از آزمایشگاه تا خروج موفق، حالا قابل پیش‌بینی‌تر و تکرارپذیرتر شده است.
📈 ۹.۱ میلیارد دلار سرمایه، خلاف جهت بازار
Dealroom پیش‌بینی می‌کند اسپین‌آوت‌های دیپ‌تک و علوم زیستی اروپا در ۲۰۲۵:

• حدود ۹.۱ میلیارد دلار سرمایه جذب کنند
• رقمی نزدیک به بالاترین سطح تاریخی

این رشد در زمانی رخ می‌دهد که:

• کل سرمایه‌گذاری VC در اروپا
• نسبت به اوج سال ۲۰۲۱
• نزدیک به ۵۰٪ کاهش داشته است

⚛️ از همجوشی هسته‌ای تا پهپادهای دوکاربردی
سرمایه‌گذاران به حوزه‌های متنوعی علاقه نشان داده‌اند:

• Proxima Fusion در انرژی هسته‌ای
• Quantum Systems در پهپادهای نظامی–غیرنظامی با ارزش‌گذاری بالای ۳ میلیارد دلار

تکیه این شرکت‌ها بر پژوهش‌های تخصصی آزمایشگاهی نشان می‌دهد ظرفیت اسپین‌آوت‌سازی محدود به Oxbridge یا ETH زوریخ نیست.
🌍 نوردیک‌ها؛ مزیت مناطق کمتر دیده‌شده
به گفته شرکای PSV Hafnium:
«مؤسسات پژوهشی نوردیک ظرفیت فوق‌العاده‌ای دارند که هنوز به‌طور کامل فعال نشده‌اند.»
این صندوق تاکنون ۹ سرمایه‌گذاری انجام داده که یکی از آن‌ها SisuSemi در فنلاند است؛ شرکتی که بر پایه ۱۰ سال پژوهش دانشگاه تورکو، فناوری جدیدی برای پاک‌سازی سطح در صنعت نیمه‌رسانا توسعه می‌دهد.
⚠️ گلوگاه اصلی: سرمایه رشد
با وجود شرایط مثبت، یک مشکل کلیدی همچنان باقی است:

• کمبود سرمایه مراحل رشد (Growth Capital)

نکته نگران‌کننده:

• حدود ۵۰٪ سرمایه late-stage
• اسپین‌آوت‌های دیپ‌تک و علوم زیستی اروپا
• از خارج قاره، عمدتاً ایالات متحده تأمین می‌شود

🔍 تحلیل پیچینو
اروپا در حال اثبات این واقعیت است که دانشگاه‌ها می‌توانند هم‌زمان کارخانه علم و کارخانه شرکت‌سازی باشند.
اما تا زمانی که سرمایه رشد درون‌قاره‌ای تقویت نشود، بخش قابل‌توجهی از ارزش نهایی این نوآوری‌ها به خارج از اروپا منتقل خواهد شد.
پیام پیچینو:
اروپا یاد گرفته از علم، شرکت بسازد؛
چالش بعدی این است که این شرکت‌ها را تا مرحله بلوغ مالی، در خود اروپا نگه دارد.

1. اسپین‌آوت یعنی «شرکت زاییده‌شده از یک دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی».
2. دیپ‌تک به فناوری‌هایی گفته می‌شود که:ریشه در علم و پژوهش عمیق دارند، توسعه‌شان زمان‌بر و پرهزینه است و به‌راحتی کپی‌برداری نمی‌شوند و معمولاً از آزمایشگاه وارد بازار می‌شوند، نه از یک اپ ساده