دانشمندان با استفاده از ایزوتوپهای هلیوم، منشأ و محل ذخایر طلای پنهان را دقیقتر شناسایی میکنند
ردیابی طلا در اعماق زمین با ردپای هلیوم
پژوهشگران به روشی نوین دست یافتهاند که با تحلیل ایزوتوپهای هلیوم محبوس در سنگها، میتوان محل ذخایر طلای مدفون در اعماق زمین را با دقت بیشتری تعیین کرد؛ روشی که میتواند آینده اکتشاف معادن طلا را متحول کند.
این روش بر بررسی علمی گازهایی تمرکز دارد که میلیونها سال درون سنگها و کانیها محبوس بودهاند. بهگفته محققان، تحلیل پیشرفته این گازها میتواند منشأ و مسیر شکلگیری ذخایر طلای زیرزمینی را آشکار سازد.
پروفسور «فین استوارت» از دانشگاه گلاسگو که رهبری این پژوهش را بر عهده داشته، میگوید بررسیهای طیفسنجی جرمی روی نمونههایی از کانیهای سولفیدی غنی از طلا در کمربند کوهستانی کالدونین نشان میدهد که منشأ این طلا به اعماق زمین و لایه گوشته بازمیگردد. بهگفته او، این یافتهها نقش مهمی در درک چگونگی شکلگیری برخی از بزرگترین ذخایر طلای جهان دارد.
پژوهشگران در این مطالعه از ایزوتوپهای هلیوم برای سنجش سهم گرمای لایه گوشته زمین در هدایت سیالات معدنی استفاده کردند. نتایج نشان میدهد که گرمای ناشی از گوشته، عامل اصلی گردش سیالات داغ و شکلگیری سنگ معدن و در نهایت تشکیل ذخایر طلا بوده است.
بر اساس این تحقیق، ذخایر اصلی طلا در منطقه کالدونین در نزدیکی مرز پوسته و گوشته زمین و در نواحی برخورد صفحات قارهای شکل گرفتهاند؛ فرآیندی که به ایجاد تودههای عظیم گرانیتی در ارتفاعات اسکاتلند انجامیده است. این نتایج بر پایه تحلیل طیفسنجی جرمی با دقت بالا از گازهای بهدامافتاده در مواد معدنی سولفیدی غنی از طلا به دست آمده است.
کمربند کوهستانی کالدونین با طولی حدود ۱۸۰۰ کیلومتر، از کوههای آپالاچی در آمریکای شمالی تا شمال نروژ امتداد دارد و در فاصله ۴۹۰ تا ۳۹۰ میلیون سال پیش، در نتیجه برخورد صفحات قارهای باستانی لورنتیا، بالتیکا و آوالونیا شکل گرفته است.
دانشمندان سالها درباره منشأ ذخایر معدنی در کمربندهای کوهستانی بزرگ جهان بحث داشتهاند؛ اینکه آیا این ذخایر حاصل ذوب سنگهای داغ زیر پوسته زمین هستند یا نتیجه آزاد شدن فلزات توسط سیالات داغ در جریان فعالیتهای تکتونیکی. یافتههای جدید این پژوهش، نقش کلیدی گرمای اعماق زمین را در این فرآیند تأیید میکند.
دکتر «کالوم لایل»، زمینشناس و نویسنده اصلی این مطالعه، تأکید میکند که نشانههای ایزوتوپ هلیوم میتواند بهعنوان یک شاخص مهم برای شناسایی ذخایر معدنی بزرگ در سراسر جهان به کار گرفته شود و نشان میدهد انرژی لازم برای انتقال سیالات غنی از طلا، مستقیماً از اعماق زمین تأمین شده است.
