معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری اعلام کرد پروژههای هوش مصنوعی با ویژگیهای خاص در حوزه صنعت و معدن، میتوانند تا سقف ۵۰ میلیارد تومان تسهیلات با نرخ ۸ تا ۱۷ درصد دریافت کنند؛ اقدامی که هدف آن کاهش فاصله میان نوآوری دانشگاهی و بازار است.
حسین افشین، معاون علمی و فناوری رئیسجمهور، در نشست با شرکتهای دانشبنیان توضیح داد که این حمایت مالی از محل اهرم کردن منابع معاونت در صندوق صحا تأمین میشود و اولویت با پروژههایی است که کارفرمای صنعتی بزرگ دارند. همچنین امکان دریافت ضمانت تسهیلات از صندوق نوآوری و شکوفایی فراهم شده تا مسیر جذب منابع بانکی برای شرکتها کوتاهتر شود.
با وجود این جذابیت مالی، چالشهایی در قراردادهای سکو با شرکتها به چشم میخورد؛ از جمله ابهام درباره شرایط تسهیلات بلاعوض یا تبدیلشونده به بلاعوض و تداوم قراردادها در صورت تغییرات اداری. معاون علمی تأکید کرده که منابع در صندوق عامل ذخیره شده و روند پرداخت مشمول تغییرات مدیریتی نخواهد بود.
از منظر پیچینو، این سیاست دو هدف مهم را دنبال میکند:
۱. رفع شکاف بین رتبه علمی و کاربردی در هوش مصنوعی ایران، که سالهاست کفه پژوهش در آن سنگینتر از تولید صنعتی بوده.
۲. ایجاد انگیزه اقتصادی برای سرمایهگذاری بخش خصوصی در AI صنعتی، که میتواند به کاهش وابستگی به پلتفرمها و الگوریتمهای خارجی منجر شود.
معاونت علمی همزمان بر لزوم بازنگری در فرآیند ارزیابی دانشبنیانها تأکید کرده تا تصمیمگیری از سطح فردی به سطح کمیتهای ارتقا یابد و فناوریهای قدیمی از فهرست حمایتی کنار گذاشته شوند. آمار تازه نشان میدهد که در یک سال گذشته ۱۰۰۰ شرکت جدید دانشبنیان تأیید و ۱۰۰۰ شرکت دیگر به دلیل افت فناوری از فهرست حذف شدهاند.
در این نشست، ایدههایی چون «سامانه خوانش دستخط فارسی»، «چتبات چندرسانهای کردی»، «بازارگاه هوش مصنوعی» و «مدل زبانی شعر و ادبیات فارسی» مطرح شد — نشانهای از اینکه AI ایرانی در حال یافتن مصداقهای بومی است. اما مسیر موفقیت این پروژهها، از نظر بسیاری از کارشناسان، به سرعت عمل در تعریف چارچوبهای شفاف، تعامل مستمر با بخش خصوصی، و تضمین پایداری حمایتها وابسته خواهد بود.
«اگر امروز AI صنعتی را به کارخانهها و معادن وارد نکنیم، فردا صادراتمان را با برچسب عقبمانده فناوری پس خواهند زد.» – (یک مدیر شرکت دانشبنیان)
به نظر شما، اولویت هزینهکرد این تسهیلات در صنایع کشور باید روی کدام حوزه متمرکز شود — بهینهسازی مصرف انرژی، پیشبینی تعمیرات، یا کنترل کیفیت هوشمند؟
