پرسشهای بزرگ درباره انرژی و هزینههای Ai
قرارداد ۳۰۰ میلیارد دلاری اوپناِیآی و اوراکل
اوپناِیآی و اوراکل با یک قرارداد غولآسای ۳۰۰ میلیارد دلاری طی پنج سال، بازارهای مالی را غافلگیر کردند؛ توافقی که علاوه بر جهش سهام اوراکل، نگاهها را دوباره به نقش این غول قدیمی فناوری در زیرساختهای هوش مصنوعی جلب کرد و پرسشهایی تازه درباره تأمین انرژی و منابع مالی چنین پروژه عظیمی برانگیخت.
به گزارش پیچینو، این هفته اوپناِیآی و اوراکل با اعلام یک قرارداد ۳۰۰ میلیارد دلاری پنجساله، بازارها را شوکه کردند؛ توافقی که بخشی از موج جدیدی از کسبوکار برای اوراکل بود و باعث جهش قابلتوجه سهام این ارائهدهنده سرویسهای ابری شد. با این حال، شاید این اتفاق آنقدرها هم غیرمنتظره نباید به نظر میرسید. این قرارداد یادآوری میکند که با وجود سابقه طولانی اوراکل، این شرکت همچنان نقشی پررنگ در زیرساختهای هوش مصنوعی ایفا میکند.
در سمت اوپناِیآی، این قرارداد بیش از آنچه کمبود جزئیاتش نشان میدهد، آشکارکننده بود. مهمتر از همه، تمایل این استارتاپ به پرداخت چنین مبلغ بزرگی برای توان محاسباتی (Compute) نشاندهنده ابعاد عطش آن است حتی اگر هنوز مشخص نباشد برق لازم برای این حجم پردازش از کجا تأمین میشود یا این هزینهها چگونه پرداخت خواهد شد.
«چیراگ دکاته»، معاون شرکت تحقیقاتی گارتنر، به وبسایت تککرانچ گفت که روشن است چرا هر دو طرف به این توافق علاقه داشتند. او اشاره کرد که همکاری اوپناِیآی با چندین ارائهدهنده زیرساخت منطقی است، چون هم ریسک را بین چند تأمینکننده ابری تقسیم میکند و هم برتری مقیاسپذیری در برابر رقبا به دست میآورد.
به گفته دکاته: «اوپناِیآی به نظر میرسد در حال ساخت یکی از جامعترین بسترهای ابررایانش هوش مصنوعی در مقیاس فوقالعاده و با قابلیت مقیاسدهی استنباط (Inference Scaling) است. این رویکرد بسیار منحصربهفرد است و شاید نمونهای باشد از اینکه یک اکوسیستم مدل باید چگونه باشد.»
برخی تحلیلگران از دخالت اوراکل در این قرارداد شگفتزده شدند، چون این شرکت در سالهای اخیر نقش کمرنگتری نسبت به رقبای ابری مانند گوگل، مایکروسافت اژور و آمازون وب سرویس داشته است. با این حال، دکاته میگوید نباید خیلی تعجب کرد؛ اوراکل پیشتر با «هایپراسکیلرها» همکاری کرده و زیرساخت لازم برای فعالیت گسترده تیکتاک در آمریکا را تامین کرده است.
او افزود: «اوراکل طی دههها توانسته قابلیتهای زیرساختی هستهای ایجاد کند که به آن اجازه میدهد مقیاس و عملکردی بینهایت بزرگ را به عنوان بخش اصلی از خدمات ابری خود ارائه کند.»
با آنکه بازار سهام از این قرارداد استقبال کرده، هنوز جزئیات مهمی نامشخص مانده و پرسشهایی درباره تأمین انرژی و شیوه پرداخت وجود دارد.
اوپناِیآی در سال گذشته چندین اعلامیه سرمایهگذاری زیرساختی منتشر کرده که هر کدام با برچسب قیمتی سنگین همراه بودهاند. این شرکت متعهد شده حدود ۶۰ میلیارد دلار در سال برای توان محاسباتی از اوراکل هزینه کند و ۱۰ میلیارد دلار دیگر را برای توسعه تراشههای سفارشی هوش مصنوعی با همکاری برادکام بپردازد.
در همین حال، اوپناِیآی در ماه ژوئن اعلام کرد که درآمد سالانه تکرارشوندهاش به ۱۰ میلیارد دلار رسیده که نسبت به حدود ۵.۵ میلیارد دلار سال گذشته رشد چشمگیری نشان میدهد. این رقم شامل درآمد حاصل از محصولات مصرفی، نسخههای سازمانی چتجیپیتی و API این شرکت است. با وجود این، سام آلتمن، مدیرعامل، با وجود ترسیم آیندهای مثبت از نظر کاربران و محصولات، همچنان هر سال میلیاردها دلار نقدینگی میسوزاند.
مساله دیگر، منبع تأمین انرژی برای این حجم عظیم از پردازش است.
برخی کارشناسان رشد کوتاهمدت استفاده از گاز طبیعی را پیشبینی کردهاند، اما انرژی خورشیدی و باتریها در بسیاری از بازارها گزینههایی سریعتر و ارزانتر محسوب میشوند. شرکتهای فناوری همچنین سرمایهگذاری سنگینی روی انرژی هستهای کردهاند.
با اینکه تیترهای خبری بازار را به حرکت انداختند، اثرات انرژی ناشی از رشد پیشبینیشده اوپناِیآی چندان غیرمنتظره نیست. طبق گزارشی از گروه رودیم، پیشبینی میشود مراکز داده تا سال ۲۰۴۰ حدود ۱۴ درصد از کل برق ایالات متحده را مصرف کنند.
توان محاسباتی همیشه برای شرکتهای هوش مصنوعی چالشی بوده، تا جایی که برخی سرمایهگذاران هزاران تراشه انویدیا خریدهاند تا اطمینان یابند استارتاپهایشان به توان پردازش لازم دسترسی دارند. برای مثال، آندریسن هوروویتز reportedly بیش از ۲۰هزار GPU خریده و نات فریدمن و دنیل گروس خوشهای با ۴هزار GPU اجاره کردهاند (البته شاید حالا مالک آن متا باشد).
اما توان محاسباتی بدون انرژی بیارزش است. برای اطمینان از پایداری، شرکتهای بزرگ فناوری اقدام به خرید مزارع خورشیدی، نیروگاههای هستهای و قرارداد با استارتاپهای زمینگرمایی کردهاند.
تا این لحظه، اوپناِیآی در این حوزه نسبتاً بیسروصدا عمل کرده است. سام آلتمن شخصاً سرمایهگذاریهایی چشمگیر در شرکتهای انرژی مانند Oklo، Helion و Exowatt انجام داده، اما خود اوپناِیآی مانند گوگل، متا یا آمازون در این زمینه سرمایهگذاری نکرده است.
با قرارداد ۴.۵ گیگاواتی پردازشی، این وضعیت احتمالاً بهزودی تغییر میکند.
احتمالاً این شرکت نقش غیرمستقیمی ایفا خواهد کرد؛ به این معنا که هزینهها را به اوراکل میپردازد تا زیرساخت فیزیکی را مدیریت کند، کاری که اوراکل تجربه وسیعی در آن دارد و همزمان آلتمن در شرکتهای نوظهوری سرمایهگذاری میکند که همراستا با نیازهای انرژی آینده اوپناِیآی هستند. این رویکرد باعث میشود اوپناِیآی «سبک از نظر دارایی» باقی بماند؛ مسئلهای که سرمایهگذاران را خوشحال خواهد کرد و ارزش شرکت را در محدوده استارتاپهای نرمافزارمحور حفظ خواهد کرد، نه مانند شرکتهای فناوری سنتی که با زیرساختهای گرانقیمت دستوپنجه نرم میکنند.
در سمت اوپناِیآی، این قرارداد بیش از آنچه کمبود جزئیاتش نشان میدهد، آشکارکننده بود. مهمتر از همه، تمایل این استارتاپ به پرداخت چنین مبلغ بزرگی برای توان محاسباتی (Compute) نشاندهنده ابعاد عطش آن است حتی اگر هنوز مشخص نباشد برق لازم برای این حجم پردازش از کجا تأمین میشود یا این هزینهها چگونه پرداخت خواهد شد.
«چیراگ دکاته»، معاون شرکت تحقیقاتی گارتنر، به وبسایت تککرانچ گفت که روشن است چرا هر دو طرف به این توافق علاقه داشتند. او اشاره کرد که همکاری اوپناِیآی با چندین ارائهدهنده زیرساخت منطقی است، چون هم ریسک را بین چند تأمینکننده ابری تقسیم میکند و هم برتری مقیاسپذیری در برابر رقبا به دست میآورد.
به گفته دکاته: «اوپناِیآی به نظر میرسد در حال ساخت یکی از جامعترین بسترهای ابررایانش هوش مصنوعی در مقیاس فوقالعاده و با قابلیت مقیاسدهی استنباط (Inference Scaling) است. این رویکرد بسیار منحصربهفرد است و شاید نمونهای باشد از اینکه یک اکوسیستم مدل باید چگونه باشد.»
برخی تحلیلگران از دخالت اوراکل در این قرارداد شگفتزده شدند، چون این شرکت در سالهای اخیر نقش کمرنگتری نسبت به رقبای ابری مانند گوگل، مایکروسافت اژور و آمازون وب سرویس داشته است. با این حال، دکاته میگوید نباید خیلی تعجب کرد؛ اوراکل پیشتر با «هایپراسکیلرها» همکاری کرده و زیرساخت لازم برای فعالیت گسترده تیکتاک در آمریکا را تامین کرده است.
او افزود: «اوراکل طی دههها توانسته قابلیتهای زیرساختی هستهای ایجاد کند که به آن اجازه میدهد مقیاس و عملکردی بینهایت بزرگ را به عنوان بخش اصلی از خدمات ابری خود ارائه کند.»
با آنکه بازار سهام از این قرارداد استقبال کرده، هنوز جزئیات مهمی نامشخص مانده و پرسشهایی درباره تأمین انرژی و شیوه پرداخت وجود دارد.
اوپناِیآی در سال گذشته چندین اعلامیه سرمایهگذاری زیرساختی منتشر کرده که هر کدام با برچسب قیمتی سنگین همراه بودهاند. این شرکت متعهد شده حدود ۶۰ میلیارد دلار در سال برای توان محاسباتی از اوراکل هزینه کند و ۱۰ میلیارد دلار دیگر را برای توسعه تراشههای سفارشی هوش مصنوعی با همکاری برادکام بپردازد.
در همین حال، اوپناِیآی در ماه ژوئن اعلام کرد که درآمد سالانه تکرارشوندهاش به ۱۰ میلیارد دلار رسیده که نسبت به حدود ۵.۵ میلیارد دلار سال گذشته رشد چشمگیری نشان میدهد. این رقم شامل درآمد حاصل از محصولات مصرفی، نسخههای سازمانی چتجیپیتی و API این شرکت است. با وجود این، سام آلتمن، مدیرعامل، با وجود ترسیم آیندهای مثبت از نظر کاربران و محصولات، همچنان هر سال میلیاردها دلار نقدینگی میسوزاند.
مساله دیگر، منبع تأمین انرژی برای این حجم عظیم از پردازش است.
برخی کارشناسان رشد کوتاهمدت استفاده از گاز طبیعی را پیشبینی کردهاند، اما انرژی خورشیدی و باتریها در بسیاری از بازارها گزینههایی سریعتر و ارزانتر محسوب میشوند. شرکتهای فناوری همچنین سرمایهگذاری سنگینی روی انرژی هستهای کردهاند.
با اینکه تیترهای خبری بازار را به حرکت انداختند، اثرات انرژی ناشی از رشد پیشبینیشده اوپناِیآی چندان غیرمنتظره نیست. طبق گزارشی از گروه رودیم، پیشبینی میشود مراکز داده تا سال ۲۰۴۰ حدود ۱۴ درصد از کل برق ایالات متحده را مصرف کنند.
توان محاسباتی همیشه برای شرکتهای هوش مصنوعی چالشی بوده، تا جایی که برخی سرمایهگذاران هزاران تراشه انویدیا خریدهاند تا اطمینان یابند استارتاپهایشان به توان پردازش لازم دسترسی دارند. برای مثال، آندریسن هوروویتز reportedly بیش از ۲۰هزار GPU خریده و نات فریدمن و دنیل گروس خوشهای با ۴هزار GPU اجاره کردهاند (البته شاید حالا مالک آن متا باشد).
اما توان محاسباتی بدون انرژی بیارزش است. برای اطمینان از پایداری، شرکتهای بزرگ فناوری اقدام به خرید مزارع خورشیدی، نیروگاههای هستهای و قرارداد با استارتاپهای زمینگرمایی کردهاند.
تا این لحظه، اوپناِیآی در این حوزه نسبتاً بیسروصدا عمل کرده است. سام آلتمن شخصاً سرمایهگذاریهایی چشمگیر در شرکتهای انرژی مانند Oklo، Helion و Exowatt انجام داده، اما خود اوپناِیآی مانند گوگل، متا یا آمازون در این زمینه سرمایهگذاری نکرده است.
با قرارداد ۴.۵ گیگاواتی پردازشی، این وضعیت احتمالاً بهزودی تغییر میکند.
احتمالاً این شرکت نقش غیرمستقیمی ایفا خواهد کرد؛ به این معنا که هزینهها را به اوراکل میپردازد تا زیرساخت فیزیکی را مدیریت کند، کاری که اوراکل تجربه وسیعی در آن دارد و همزمان آلتمن در شرکتهای نوظهوری سرمایهگذاری میکند که همراستا با نیازهای انرژی آینده اوپناِیآی هستند. این رویکرد باعث میشود اوپناِیآی «سبک از نظر دارایی» باقی بماند؛ مسئلهای که سرمایهگذاران را خوشحال خواهد کرد و ارزش شرکت را در محدوده استارتاپهای نرمافزارمحور حفظ خواهد کرد، نه مانند شرکتهای فناوری سنتی که با زیرساختهای گرانقیمت دستوپنجه نرم میکنند.
