به گزارش پیچینو به نقل TechCrunch، فرمان جدید دونالد ترامپ – موسوم به «دستور ضد وُک AI» – دولت را موظف می‌کند نظارت تازه‌ای برای جلوگیری از «تعامل سیاسی و فرهنگی افراطی» در داده‌های آموزشی هوش مصنوعی وضع کند. این فرمان که بخشی از استراتژی انتخاباتی ترامپ و روزهای حساس مقابله با نفوذ اعتقادات لیبرال و موضوعات عدالت اجتماعی در فناوری است، مستقیماً شرکت‌های فناوری را هدف قرار می‌دهد تا از ورود مفاهیم یا داده‌های موسوم به «وُک» به مدل‌های یادگیری ماشینی‌شان جلوگیری کنند.

صاحب‌نظران می‌گویند این رویکرد می‌تواند معادله آموزش مدل‌های LLM و محبوب‌ترین پلتفرم‌های AI (از ChatGPT تا Gemini) را دستخوش تحول کند. تاکنون تنظیم محتوای اخلاقی و انصاف اجتماعی هوش مصنوعی بر عهده تیم‌های متخصص محتوا و اخلاق دیجیتال بود؛ حالا اما لزوم پیروی از سیاست‌های دولتی و حذف سوگیری فرهنگی لیبرال (برچسب‌گذاری‌شده توسط حامیان ترامپ به عنوان «وُک») موضوع بحث‌برانگیز و محل منازعه تازه است.

منتقدان معتقدند این فرمان مسیر سانسور دولتی یا تضاد با آزادی‌های بنیادی دموکراتیک را هموار می‌کند و بر چندصدایی و بی‌طرفی مدل‌های زبانی تاثیر می‌گذارد. از سوی دیگر، برخی گروه‌های محافظه‌کار و فعالان ضد وُک، این اقدام را «پاکسازی لازم فضای فناوری» دانسته و معتقدند AI باید بازتاب‌دهنده ارزش‌های سنتی و جریان غالب جامعه آمریکا باشد. این دستور حتی در داخل خود سیلیکون‌ولی جدل‌ها و بحران اخلاقی آفریده؛ بسیاری از کارشناسان هوش مصنوعی تأکید دارند، سیاست‌گذاری اجباری می‌تواند باعث عقب‌ماندگی آمریکا در حوزه رقابت آزاد نوآوری جهانی — مخصوصاً مقابل چین و اتحادیه اروپا — شود.

اثرات مستقیم این تصمیم، شامل:

• روند جدید در گزینش داده‌های آموزشی برای مدل‌های LLM
• احتمال خروج یا مهاجرت بخشی از متخصصان و شرکت‌ها به مناطق با رویکرد بازتر (مثلاً کانادا و اروپا)
• افزایش فشار روی توسعه‌دهندگان داخلی برای بازنگری در سیاست‌های مسئولیت‌پذیری اجتماعی و فرهنگی محصولات‌شان

گفته می‌شود، شرکت‌های پیشرو هم‌اکنون در حال رایزنی با کنگره، نهادهای تنظیم‌گر و مدیران کلان دولت برای تدوین خط مشی میانه و جلوگیری از حرف‌به‌حرف شدن سیاست در کدهای الگوریتمی هستند. همزمان نهادهای مدنی خواستار شفافیت بیشتر و برگزاری جلسات مشورتی گسترده پیرامون اخلاق هوش مصنوعی و مرز آزادی بیان با مسئولیت اجتماعی شده‌اند.

• 
  تحلیل بازار ایران و منطقه
• کلید خور سیاستگذاری الگوریتمی: این اتفاق می‌تواند آغاز دومینوی سیاست‌گذاری متمرکز (Algorithmic Policy) در حوزه AI در سراسر دنیا باشد؛ از جمله ایران.
• فرصت یا تهدید برای اکوسیستم محلی: تنش‌های آمریکا، فرصت را برای بازیگران سایر کشورها باز می‌کند تا مدل‌های LLM بومی را به نام «بدون سوگیری غربی» تبلیغ کنند.
• الگوی محتمل برای کشورهای غیرغربی: ممکن است برخی دولت‌ها به تقلید از رویکرد ترامپ، فیلترگذاری یا بازبینی اجباری داده‌های ورودی مدل‌ها را الزامی کنند.
• نیازهای آینده بازار: در ایران و منطقه اگر دولت یا بازیگران محلی بخواهند مدل‌های خود را بدون سوگیری «چپ‌گرایی فرهنگی» جلوه دهند، زمینه رشد LLMهای بومی و پلتفرم‌های متن‌باز قوی‌تر خواهد شد.