به گزارش پیچینو مایکروسافت نیوز ، در تاریخ ۲۱ شهریور ۱۴۰۴، «ادی راما» نخست‌وزیر آلبانی، در اقدامی پیشرو و بحث‌برانگیز، از «دیلا» — وزیر مجازی مبتنی بر هوش مصنوعی — رونمایی کرد. دیلا، که نامش در زبان آلبانیایی به معنای «خورشید» است، با همکاری مایکروسافت توسعه یافته و مأموریت اصلی‌اش شفاف‌سازی کامل روند مناقصات عمومی و جلوگیری از هرگونه فساد است.
دیلا پیش‌تر به عنوان یک دستیار دیجیتال روی پلتفرم دولتی «ای-آلبانیا» فعال بوده و به کاربران در دسترسی به بیش از یک میلیون سند دیجیتال کمک کرده است. اکنون با ارتقای جایگاه او به سطح «وزیر کابینه»، آلبانی به نخستین کشور جهان تبدیل شده که یک عضو کابینه را تماماً به‌صورت مجازی منصوب کرده است.
با وجود پوشش گسترده رسانه‌ای و حمایت حزب حاکم سوسیالیست، جایگاه قانونی دیلا هنوز محل مناقشه است. رئیس‌جمهور آلبانی از تأیید رسمی عنوان «وزیر» برای او خودداری کرده و مخالفان سیاسی، این پروژه را «خیمه‌شب‌بازی دیجیتال» خوانده‌اند. برخی کارشناسان حقوقی بر ضرورت تدوین چارچوب قانونی مشخص برای چنین مقاماتی تأکید دارند.
این ابتکار، که هم‌زمان با آغاز دوره چهارم حاکمیت حزب سوسیالیست صورت می‌گیرد، جلوه‌ای از آینده دیجیتال دولت‌ها را نشان می‌دهد، اما چالش‌هایی مانند مشروعیت قانونی، اعتماد عمومی و مقابله با فساد ساختاری همچنان سایه‌انداز است.

تحلیل پیچینو
در جهانی که هوش مصنوعی از پشت صحنه به مرکز تصمیم‌گیری‌های دولتی می‌آید، آلبانی با «دیلا» یک تابوی سیاسی را شکست. اما حتی پیشرفته‌ترین کدها هم بدون اعتماد عمومی و تعریف قانونی، به آسانی می‌توانند از سمبل شفافیت به نماد تردید تبدیل شوند. اگر این تجربه موفق شود، می‌تواند الگویی برای سایر دولت‌ها باشد؛ و اگر شکست بخورد، شاید تا مدت‌ها ایده «وزیر مجازی» از دستور کار سیاستمداران جهان حذف شود.