به گزارش پیچینو، تلگرام، محبوب‌ترین پیام‌رسان خارجی میان ایرانیان، یک‌بار دیگر در آستانه موج جدید محدودیت‌ها قرار گرفت. بسیاری از کاربران طی ۲۴ ساعت گذشته گزارش داده‌اند که بخش «ترجمه خودکار پیام‌ها» (Message Translate) تلگرام به‌صورت ناگهانی از کار افتاده است. این اختلال تنها منحصر به ایران نبوده، اما در کشورمان به خاطر کاربرد گسترده ابزار ترجمه (برای عبور از مرزهای زبانی، اخبار جهانی و علم) واکنش‌های پرشوری در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشته است.

 

علت دقیق این اختلال از سوی تلگرام هنوز به‌صورت رسمی اعلام نشده، اما دو سناریوی اصلی در تحلیل‌ها مطرح است:

۱. قطعی یا محدود شدن Google Translate API، اصلی‌ترین موتور پشتیبان ترجمه تلگرام، که ظاهراً سیاست‌های کوئوتا یا تحریم‌های نرم‌افزاری گوگل ممکن است در توقف این سرویس نقش داشته باشند.)

۲. تقویت فیلترینگ پنهان: برخی متخصصان فناوری اطلاعات می‌گویند احتمال دارد اعمال تغییرات در سیستم شبکه ملی اطلاعات یا فایروال داخلی کشور، روی اتصال سرویس‌های ترجمه تأثیر مستقیم گذاشته باشد.

 

بخشی از کاربران ایرانی نیز با ابزارهای تغییر IP موفق به بازیابی موقت این قابلیت شده‌اند، که تئوری محدودیت منطقه‌ای یا geo-blocking را هم پررنگ‌ می‌کند. نکته‌ مهم اینجاست که تلگرام در واکنش اولیه‌اش، پیشنهاد صبر و بررسی بیشتر داده و قول داده با گوگل برای حل مشکل هماهنگ شود، اما پاسخ صریحی درباره ماهیت اختلال یا راه‌حل قطعی ارائه نکرده است.

 

- قابلیت ترجمه پیام‌ها برای اکوسیستم خبری و علمی ایران ویژه بود؛ دانشگاهیان، خبرنگاران و استارتاپ‌های ایرانی اغلب از این ابزار در مبادلات تخصصی و ارتباطات جهانی بهره می‌بردند.

- تضعیف این سرویس درست در زمانی رخ می‌دهد که بسیاری از کاربران ایرانی پس از بسته‌شدن خدمات Google Translate یا محدودیت‌های VPN، روی «درون‌برنامه‌ای» شدن ترجمه حساب ویژه‌ای باز کرده بودند.

- جنگ داده‌ها و فشار بر پیام‌رسان‌ها توسط غول‌های تکنولوژی، حالا مستقیماً به زندگی روزانه و امکانات دیجیتال ایرانی‌ها سایه انداخته است.

اختلال ترجمه تلگرام فقط یک نقص فنی روزمره نیست؛ علامتی از رقابت ژئوپلیتیک در کنترل اطلاعات و زنگ خطری برای وابستگی اکوسیستم دیجیتال کشور به سرویس‌های خارجی است. وقت آن رسیده که نوآوری ایرانی، جایگزین‌های بومی و مستقل‌تر را جدی بگیرد.